नेपालमा बर्सेनि सयौंको संख्यामा बालबालिका हराउने गर्छन् । बालबालिका खोज तलास समन्वय केन्द्र भृकुटीमण्डपको तथ्यांक हेर्दा हराउने बालबालिकामध्ये बालकभन्दा बालिकाको संख्या दोब्बर र डरलाग्दो छ । बालिका बेचबिखनदेखि लिएर यौनजन्य क्रियाकलापमा संलग्न, घरेलु मजदुर, आपराधिक क्रियाकलाप, इन्टरनेटको दुरुपयोग जस्ता कार्यमा संलग्न गराउन बालिका हराउने गरेको खोजतलास केन्द्रको प्रतिवेदनले देखाएको छ ।
खोजतलास समन्वय केन्द्रका इन्चार्ज मोहनविक्रम दाहालले बढी संख्यामा हराउने बालिका १४ देखि १८ उमेरसमूहका रहेको बताए । वर्षेनी हराउने बालकालिकाको संख्या हेर्दा एकदेखि १४ वर्ष उमेर समूहका बालक र बालिकाको संख्या बराबर नै देखिन्छ, दाहालले भने, ‘तर १४ देखि १८ वर्ष उमेर समूहका बालबालिकाको तथ्यांक हेर्दा हराउने बालिकाको संख्या ह्वात्तै बढेको देखिन्छ । किशोरअवस्थामा पुगेका हराउने बालिकाको संख्या हेनुपर्छ, बालकको भन्दा तेब्बर बढी भएको देखिन्छ ।’
केन्द्रको तथ्यांक हेर्दा आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा जम्मा २ हजार ३ सय ३० बालबालिका हराएका थिए । जसमा बालकको संख्या ९ सय २३ छ भने बालिकाको संख्या १४ सय ७ रहेको छ । उक्त तथ्यांकलाई उमेरसमूहको आधारमा हेर्दा १ देखि १४ वर्ष उमेर समूहमा बालक ६ सय ३७ र बालिका ४ सय ५१ गरी जम्मा १ हजार ८८ जना बालबालिका हराएका छन् भने १५ देखि १८ वर्षसम्मको तथ्यांक हेर्दा हराउने बालिकाको संख्या मात्रै ९ सय ५८ रहेको छ । त्यस्तै सोही उमेर समूहमा हराउने बालकको संख्या २ सय ८४ रहेको केन्द्रको तथ्यांकमा देख्न सकिन्छ ।
आर्थिक वर्ष २०७४/७५ किशोरवस्थामा हराउने बालिकाको संख्या आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा आइपुग्दा अझ बढेको छ । केन्द्रले तयार पारेको आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को तथ्यांकमा १५ देखि १८ वर्ष उमेर समूहमा हराउने बालिलकाको संख्या मात्रै १ हजार ६ सय ८५ रहेको छ । जुन निकै डरलाग्दो हो । सोही उमेर समूहमा हराउने बालकको संख्या भने ४ सय २ रहेको छ । केन्द्रको तथ्यांकको आधारमा पनि पुष्टि हुन्छ कि किशोरावस्थामा हराउने बालकभन्दा बालिकाको संख्या एकदमै उच्च र डरलाग्दो छ ।
केन्द्रमा राखिएको चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तासम्मको तथ्यांक हेर्दा ६ महिनाको अवधिमा हराउने बालबालिकाको संख्या १७ सय १६ रहेको छ । जसमा बालकको संख्या ५ सय ४८ र बालिकाको संख्या ११ सय ६८ रहेको छ ।
केन्द्रका इन्चार्ज दाहालले किशोरावस्थामा हराउने बालिका बढी मात्रामा यौन कार्य र अपराधिक कार्यमा संलग्न हुन पुगेको बताउँछन् । आफ्ना अभिभावकले बालबालिकको मनोविज्ञान बुझ्न नसक्दा, अभिभावकको संरक्षण नहुँदा, साथीभाइको लहलहैमा लाग्दा, धन, सम्पत्ति र विवाहको प्रलोभनमा फस्दा र गरिबीका कारण घर छोडेर हिँड्ने र पछि हराउने वा बेचिने गरेको उनको भनाई छ ।
बालबालिका खोजतलास केन्द्रले प्रहरी, केन्द्रीय बालकल्याण समितिलगायतका सरकारी निकायसँग समन्वय गरेर हराएका बालबालिका खोज्ने काम गर्दै आएको बताइएको छ ।
केन्द्रमा उल्लेख गरिएको आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को तथ्यांकअनुसार १५ देखि १८ वर्षमुनिका कुल हराएका बालबालिकामध्ये ८०.७४ प्रतिशत बालिका देखिनुले यस उमेर समूहका बालिकाका किन बढी हराइरहेका छन् र कति बालिका बेचिन पुगेका छन् भन्ने विषयको अध्ययन गर्न जरुरी देखिन्छ ।
ग्राहकको रोजाई अनुसार बालिकाहरू उपलब्ध गराई यौनजन्य कार्यमा लगाउने एक व्यक्तिलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्युरोले हिजो काठमाडौँ स्थित टोखा नयाँ बसपार्कबाट नुवाकोट तादी गाउँपालिका ६ का २४ वर्षीय सुमन तामाङ पक्राउ हो ।
नयाँ बसपार्कमा रहेका विभिन्न होटल तथा गेष्ट हाउसहरूमा नावालिकाहरुलाई ललाई फकाई गरेर वेश्यावृत्ति तथा यौनजन्य कार्यमा लगाएको आरोपमा तामाङ पक्राउ परेका हुन्। पीडित बालिकाहरूको वास्तविक नाम परिवर्तन गरी नयाँ उपनाम दिई वेश्यावृत्ति तथा यौनजन्य कार्यमा लगाउने गरेको मानव बेचबिखन अनुसन्धानका ब्युरोले जनाएको छ।
ब्युरोका अनुसार गोप्य सूचनाको आधारमा ब्युरोबाट खटिएका प्रहरी टोलीले तामाङलाई पक्राउ गरी वेश्यावृत्ति तथा यौनजन्य कार्यमा संलग्न गराएको ४ जना नावालिकाहरुलाई उद्धार पनि गरेको छ।
मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार मुद्दामा काठमाडौँ अदालतबाट पक्राउ परेका तामाङको सात दिनको म्याद थप अनुमति लिई आवश्यक अनुसन्धान कार्य भइरहेको ब्युरोले जानकारी दिएको छ।
उद्धार गरिएका नावालिकाहरुलाई हाल सुरक्षित आवास गृहमा राखिएको छ।
अभियुक्तले विपन्न तथा आर्थिक अवस्था कमजोर भएका बालिकाहरूलाई ललाई फकाई गरी गेष्ट हाउसहरूमा वेटर तथा सर सफाइको काममा लगाई दिने भनी वेश्यावृत्ति तथा यौनजन्य कार्यमा लगाउने कार्य गरेका अनुसन्धानबाट खुल्न आएको प्रहरीले जनाएको छ।
बालिकाहरूलाई एकै लहरमा राखी ग्राहकलाई रोज्न लगाई रेट निर्धारण गरी यौनजन्य कार्यको लागि पठाउने गरेको पाइएको छ। त्यसैगरी बालिकाहरूलाई यौनजन्य कार्यमा लगाए बापत ग्राहकहरूबाट प्रति व्यक्ति ५ हजार रुपैयाँ देखि ७ हजार सम्म दिने गरेको ब्युरोका प्रवक्ता कृष्णप्रसाद पंगेनीले बताए।
त्यस्तै अनुसन्धानका आधारमा पीडित बालिकाहरूलाई विगत ५ महिना देखी गेष्ट हाउसहरूबाट बाहिर समेत निस्कन नदिई जबरजस्ती शारीरिक सम्पर्क राख्न बाध्य पार्ने गरेको बताइएको छ।
नयाँ बसपार्क वरिपरि रहेका होटलमा ग्राहक ल्याउनको लागि एजेन्ट समेत परिचालन गरी ग्राहक ल्याए बापत प्रति व्यक्ति २ हजार देखी हजार सम्म कमिसन दिने गरेको ब्युरोको अनुसन्धानबाट खुल्न आएको छ।
ब्युरोबाट नियमित रुपमा प्रहरी परिचालन गरी विकृतिहरू हुन सक्ने सम्भावित स्थानहरूमा सूचना संकलन र निगरानी गर्ने कार्य भईरहेको ब्युरोका प्रवक्ता पङ्गेनीले बताए।यस घटनामा अन्य व्यक्तिहरूको समेत संलग्नता देखिएकोले ब्युरोको खोजतलास तथा थप अनुसन्धान कार्य भइरहेको उनले बताए।
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा बुधबार आएको भीषण बाढीपछि सरकारले बिहीबार बिहानैदेखि तटीय तथा प्रभावित क्षेत्रमा खोजी, उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्र बनाएको छ।
अर्कोतिर अमेरिकी सेनाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएको कारण खार्ग टापुमा इरानको कच्चा तेल निर्यात पाइपलाइन ‘पूर्ण रूपमा रोकिएको’ बताइएको छ। इरानी मुख्य भूमिबाट १५ समुद्री माइल (लगभग २८ किलोमिटर) टाढा अवस्थित, खार्ग टापु इरानको आर्थिक मेरुदण्ड हो। यसले सामान्यतया इरानको कच्चा तेल निर्यातको लगभग ९० प्रतिशत प्रशोधन गर्दछ।
अर्कोतिर अमेरिकी सेनाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएको कारण खार्ग टापुमा इरानको कच्चा तेल निर्यात पाइपलाइन ‘पूर्ण रूपमा रोकिएको’ बताइएको छ। इरानी मुख्य भूमिबाट १५ समुद्री माइल (लगभग २८ किलोमिटर) टाढा अवस्थित, खार्ग टापु इरानको आर्थिक मेरुदण्ड हो। यसले सामान्यतया इरानको कच्चा तेल निर्यातको लगभग ९० प्रतिशत प्रशोधन गर्दछ।