यमनको अल-माखा बन्दरगाहमा हुथी समूहको आक्रमण हुँदा सात जनाको मृत्यु भएको छ। यमनी सरकारी सेनाका प्रवक्ता कर्नेल मजिद अल-नुजैलीले एक्समा एक विज्ञप्ति जारी गर्दै चार सैनिक र तीन नागरिक मारिएको जानकारी दिएका हुन्।
उनका अनुसार यस आक्रमणमा अन्य ३० जना घाइते भएका छन्। हुथी विद्रोहीहरूले आक्रमणमा ड्रोन र मिसाइलहरू प्रहार गरेको र त्यसले ऊर्जा-उत्पादन स्टेशनसहित सैन्य र नागरिक दुवै स्थलहरूलाई लक्षित गरेको उनले बताए। यमनी सरकारी सेनाले ११ वटा ड्रोन खसालेको उनले उल्लेख गरेका छन्।
यसैबिच, यमनको साबा समाचार एजेन्सीले सैन्य स्रोतलाई उद्धृत गर्दै रोकिएका ड्रोनहरूले बन्दरगाह सहरलाई आपूर्ति गर्ने सौर्य ऊर्जा केन्द्रलाई लक्षित गरेको जनाएको छ। हुथी विद्रोहीहरूले भने बन्दरगाहमा रहेका साउदी अरेबियाली सेना र हतियार डिपोहरूलाई लक्षित गरेर हमला गरेको दाबी गरेको छ।
उता, होर्मुजको जलमार्ग पुनः खोल्ने बारेमा निरन्तर अनिश्चितता रहँदा एसियाली बजारमा तेलको मूल्य बढेको छ। कच्चा तेल प्रति ब्यारेल ८४.४६ डलरसम्म पुगेको छ। अमेरिकाको कच्चा तेल पनि ७८.७९ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ। युद्ध अघि विश्वको पाँचौं भागको तेल पास गर्ने होर्मुज जलमार्गलाई पुनः खोल्ने सम्झौताको नजिक पुग्ने आशामा गत हप्ता तेल सात प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको थियो।
तेहरानले ओमानसँगको सम्झौता अन्तिम चरणमा पुगेको बताएको छ। तर अमेरिकाले अझै पनि धेरै सर्तहरू पूरा गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ।
अर्कोतिर अमेरिकी सेनाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएको कारण खार्ग टापुमा इरानको कच्चा तेल निर्यात पाइपलाइन ‘पूर्ण रूपमा रोकिएको’ बताइएको छ। इरानी मुख्य भूमिबाट १५ समुद्री माइल (लगभग २८ किलोमिटर) टाढा अवस्थित, खार्ग टापु इरानको आर्थिक मेरुदण्ड हो। यसले सामान्यतया इरानको कच्चा तेल निर्यातको लगभग ९० प्रतिशत प्रशोधन गर्दछ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको आणविक कार्यक्रममा सम्झौता नगरी तेहरानविरुद्ध विजय घोषणा गर्ने वा युद्ध अन्त्य गर्ने सम्भावनाको बारेमा विचार गरिरहेको दाबी गरिएको छ।
वाल स्ट्रिट जर्नलको रिपोर्ट अनुसार तेहरानले होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न नयाँ माग गरेपछि यो उद्देश्य अझ कठिन भएको छ। ह्वाइट हाउसले इरानसँग आणविक सम्झौता गर्न बाध्य पार्नेभन्दा पनि रणनीतिक होर्मुज जलमार्ग हुँदै व्यावसायिक ढुवानी पुनर्स्थापित गर्ने आफ्नो उद्देश्यलाई परिष्कृत गर्ने विचार गरिरहेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।
ट्रम्पले प्रशासनका वरिष्ठ सहयोगीहरूसँग तेहरानसँगको द्वन्द्व अन्त्य गर्ने विषयमा निजी रूपमा छलफल गरेका छन्। अधिकारीहरूले बताएअनुसार यदि अमेरिकाले इरानको आणविक कार्यक्रमलाई निगरानीमा राख्न सक्छ र रणनीतिक जलमार्गमा ट्राफिक पुनः सुरु गर्न सक्छ भने ट्रम्पले यस क्षेत्रमा युद्धविराम अनिश्चित कालका लागि लम्ब्याउनेछन्।
आइतबार एक्सियोससँगको एक अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले यस वर्ष फेब्रुअरीमा सुरु भएको प्रत्यक्ष सैन्य टकरावको सट्टा इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउन तयार रहेको संकेत गरेका थिए। ‘हामी यसलाई कम महत्व दिइरहेका छौं। हामी इरानको विशाल मुद्रास्फीति र उनीहरूसँग पैसा नभएको तथ्यलाई हेरिरहेका छौं,’ उनले भने।
वाशिंगटनले अहिले तेहरानसँग केवल अर्ध-वार्ता गरिरहेको उनको भनाइ छ।
यो पनि पढ्नुहोस्
इरानसँग अमेरिकाको ‘अर्ध-वार्ता’ : होर्मुज सम्झौता अन्तिम चरणमा, ट्रम्पको ‘गाजा प्लान’ इजरायलले मानेनयसैबिच, ट्रम्पले घनिष्ठ सहयोगी इजरायलबाट पनि विरोधको सामना गरिरहेका छन्। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले वाशिंगटन-समर्थित गाजा शान्ति योजनालाई अस्वीकार गर्दै इजरायली सेना हमास पूर्ण रूपमा निशस्त्र नभएसम्म क्षेत्रबाट पछि नहट्ने बताएका छन्।
आइतबारको मन्त्रिपरिषद् बैठकमा नेतान्याहूले भने, ‘इजरायलले १५ बुँदे दस्तावेजलाई अस्वीकार गर्दछ।’ इजरायली सेनाले हमासलाई साँच्चिकै निशस्त्र नभएसम्म कुनै पनि फिर्ता नलिने र हाम्रा सेना र नागरिकहरू विरुद्धको खतरालाई विफल पार्न जारी राख्ने उनले स्पष्ट पारेका हुन्।
युद्ध लम्बिँदै जाँदा अमेरिकाको ध्यान परिवर्तन हुँदै गएको र होर्मुजको जलमार्गबाट ढुवानी खोल्नु युद्ध अन्त्य गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण सर्त बनेको छ। यो मार्ग विश्वको लागि महत्त्वपूर्ण छ, किनकि यसले ठूलो (२० प्रतिशत) मात्रामा तेल र ग्यास पास गर्छ।
इरानले पनि होर्मुजको जलमार्ग खोल्नका लागि स्थायी रूपमा युद्ध अन्त्य गर्नुपर्ने, नौसेना नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने, मध्यपूर्व क्षेत्रबाट अमेरिकी सेना फिर्ता गर्नुपर्ने र प्रतिबन्धहरू हटाउनुपर्ने लगायतका मागहरू राखेको छ।
इरानसँगको युद्धले अमेरिकामा पेट्रोलको मूल्यमा पनि असर पारेको छ, जसले गर्दा ट्रम्प प्रशासनमाथि युद्ध अन्त्य गर्न दबाब बढ्दै गएको छ। ट्रम्प आफ्नो कार्यकालमा इरानले आणविक कार्यक्रम सजिलै पुनः सुरु गर्न नसकोस् भन्ने चाहन्छन्। साथै, अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले यसको निगरानी गर्न सक्नेमा उनको जोड छ।
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा बुधबार आएको भीषण बाढीपछि सरकारले बिहीबार बिहानैदेखि तटीय तथा प्रभावित क्षेत्रमा खोजी, उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्र बनाएको छ।
अर्कोतिर अमेरिकी सेनाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएको कारण खार्ग टापुमा इरानको कच्चा तेल निर्यात पाइपलाइन ‘पूर्ण रूपमा रोकिएको’ बताइएको छ। इरानी मुख्य भूमिबाट १५ समुद्री माइल (लगभग २८ किलोमिटर) टाढा अवस्थित, खार्ग टापु इरानको आर्थिक मेरुदण्ड हो। यसले सामान्यतया इरानको कच्चा तेल निर्यातको लगभग ९० प्रतिशत प्रशोधन गर्दछ।
अर्कोतिर अमेरिकी सेनाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएको कारण खार्ग टापुमा इरानको कच्चा तेल निर्यात पाइपलाइन ‘पूर्ण रूपमा रोकिएको’ बताइएको छ। इरानी मुख्य भूमिबाट १५ समुद्री माइल (लगभग २८ किलोमिटर) टाढा अवस्थित, खार्ग टापु इरानको आर्थिक मेरुदण्ड हो। यसले सामान्यतया इरानको कच्चा तेल निर्यातको लगभग ९० प्रतिशत प्रशोधन गर्दछ।