उच्च अदालतले मालपोत कार्यालय सुर्खेतका कम्प्युटर अपरेटर सुनिल रानालाई धरौटीमा छाड्न आदेश दिएको छ । जिल्ला अदालतको आदेशबाट चैत २७ गतेदेखि पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका रानालाई उच्चले पाँच लाख रुपैयाँ धरौटीमा छोड्न आदेश दिएको हो ।
एउटाको जग्गा अर्कैको नाममा नामसारी गर्ने कार्यमा कम्प्युटर अपरेटर राना र जग्गा आफ्नो नाममा ल्याएका सहवीर कार्कीको संलग्नता देखिएको भन्दै पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाएको थियो । जिल्ला अदालतले १४ जनालाई धरौटीमा छोडेको थियो । उच्च अदालतका न्यायाधीशद्वय राजेन्द्र सुवेदी र राजेन्द्र खरेलको इजलासले किर्ते तथा ठगीजन्य कार्य गरेको भनी वादी पक्षले स्पष्ट दाबी लिन नसकेको एवम् जाहेरी दर्खास्त र बुझिएका मानिसहरुले प्रतिवादीउपर किटानी गरी लेखाउन नसकेकाले केवल पदीइ हैसियतको आधारमा पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने जिल्ला अदालतको आदेश नमिलेको उल्लेख छ ।
उच्चको फैसलामा कम्प्युटर अपरेटर रानालाई पाँच लाख नगद धरौटी वा बैंक ग्यारेन्टी लिएर तारेखमा राख्न भनिएको छ । ‘प्रतिवादीले के कसरी किर्ते तथा ठगीजन्य कार्य गरेको भनी वादी पक्षले स्पष्ट दावी लिन नसकेको र जाहेरी दर्खास्त एवम् बुझिएका मानिसहरुले प्रतिवादी उपर किटान गरी लेखाउन नसकेको तथा प्रतिवादी कसुरमा इन्कार रहेका र सहअभियुक्तले पोल गर्न नसकेको अवस्थामा केवल पदीय हैसियतको आधारमा समान अवस्थाका अन्य प्रतिवादीहरु भन्दा बेग्लै थुनामा राखी मुद्दाको पुर्पक्ष गर्ने गरी जिल्ला अदालतबाट भएको आदेश सो हदसम्म मिलेको नदेखिँदा बदर हुन्छ,’ न्यायाधीशद्वयको फैसलामा भनिएको छ, ‘मुद्दाको प्रकृति तथा प्रतिवादीको संलग्नतासमेतका आधारबाट प्रतिवादीबाट पाँच लाख नगद वा बैंक ग्यारेन्टी माग गरेर तारेखमा राख्नु र दिन नसके थुनामा राखी मुद्दाको पुर्पक्ष गर्नुहोला ।’ उच्चको आदेशसँगै राना पाँच लाख धरौटी राखेर शुक्रबार थुनामुक्त भएका छन् ।
जिल्ला अदालतले मालपोत कार्यालयका सुब्बा साउँद र खरदार दीपेन्द्र श्रेष्ठलाई जनही पाँच–पाँच लाख, वीरेन्द्रनगर नगरपालिका वडा नं. १२ का कार्यवहाक अध्यक्ष रामकुमार दर्लामी र वडा सचिव उत्तम अधिकारीलाई जनही दुई–दुई लाख र साक्षी बसेका चाँदनी वली र नारायण बुढाक्षेत्रीलाई दुई–दुई लाख धरौटीमा छोड्न आदेश दिइएको थियो ।
यस्तै मालपोत कार्यालयका तत्कालिन प्रमुख लक्ष्मी खत्री, सुब्बा कमला सापकोटा, कृष्ण थापा र तिर्थ महतारा एक–एक लाख, नापी कार्यालय सुर्खेतका प्रमुख राजेन्द्र थापा, अमिन भिमलाल आचार्य र खरदार दीपेन्द्र पुलामी तीन–तीन लाख र लेखनदास अम्मरसिंह कटुवाल चार लाख रुपैयाँ धरौटीमा छुटेका थिए ।
तत्कालिन मालपोत कार्यालय सुर्खेतका प्रमुख खत्री हाल मालपोत कार्यालय काठमाडौंको कलंकी, सापकोटा मालपोत कार्यालय हुम्ला र थापा सुर्खेतको चिंगाड गाउँपालिकामा कार्यरत छन् ।
वीरेन्द्रनगर–१२ मा रहेको सौगात रावतको नामको ३१११ कित्ता नम्वरको छ कट्ठा जमिन असार आठ गते मालपोत कार्यालय र जग्गा दलालको मिलेमत्तोमा सहवीर कार्कीको नाममा पास गरिएको थियो । त्यसको भोलिपल्टै उक्त जमिन विभिन्न व्यक्तिहरुलाई विक्री गरिएको थियो । पीडितको जाहेरीका आधारमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले मालपोत कार्यालयका तत्कालिन प्रमुख खत्रीसहित १९ जनाविरुद्ध ठगी र किर्तेमा मुद्दा दर्ता गरेको थियो ।
उच्च अदालत सुर्खेतले फागुन १४ गतेदेखि सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरमा हुन लागेको तेस्रो कर्णाली एक्स्पो सञ्चालन नगर्न अन्तरिम आदेश दिएको छ।
उच्च अदालतका न्यायाधीश माधव धितालले विद्यालय क्षेत्र नजिकै मेला सञ्चालन हुन लागेको भन्दै वालमैत्री वातावरणमा शिक्षा पाउने बालबालिकाको संवैधानिक तथा कानुनी अधिकारलाई मध्यनजर गर्दै फागुन १४ गतेसम्म मेला सम्बन्धी नगर्नु/नगराउनु भनी मेला आयोजक सुर्खेत उद्योग वाणिज्य संघ, अनुमति दिने वीरेन्द्रनगर नगरपालिकालगायतका नाममा अल्पकालीन अन्तरिम आदेश दिएको हो।
‘कर्णाली एक्सपो सञ्चालन हुने स्थानबाट १० मिटरको दूरीमा बाल मन्दिर विद्यालय रहेको र चैत १ गतेदेखि विद्यालयको वार्षिक परीक्षा हुन लागेकोमा परीक्षाको मुखैमा विद्यालय क्षेत्र मानै कर्णाली एक्सपो सञ्चालन हुन लागेको भन्ने रिट निवेदनबाट देखिएको,’ न्यायाधीश धितालको आदेशमा भनिएको छ, ‘बालमैत्री वातावरणमा शिक्षा पाउने बालबालिकाको संवैधानिक तथा कानुनी अधिकारसमेतलाई मध्यनजर गर्दै फागुन १३ गतेसम्मका लागि कर्णाली एक्सपो सञ्चालन सम्बन्धी कार्य नगर्नु/नगराउनु, यथास्थितिमा राख्नु भनी विपक्षीका नाउँमा उच्च अदालत नियमावली, २०७३ को नियम ४२ बमोजिम अल्पकालीन अन्तरिम आदेश जारी गरिएको छ।’
अदालतले फागुन १३ गते दुबै पक्षलाई अन्तरिम आदेशमाथि छलफलका लागि बोलाएको छ। ‘दुबै पक्षको भनाई सुनी निष्कर्षमा पुग्न उचित देखिँदा फागुन १४ गते पेशी तारेख तोकी अन्तरिम आदेश छलफलका लागि विपक्षीहरूसमेतलाई जानकारी दिई नियमानुसार गरी पेश गर्नु,’ आदेशमा भनिएको छ।
अधिवक्ता प्रकाशबाबु ऐडीले विद्यालय नजिकै मेला सञ्चालन हुन लागेको र यसले बालबालिकाको शान्त वातावरणमा पढ्न पाउने अधिकार हनन् भएको भन्दै उच्च अदालतमा रिट दायर गरेका थिए। रिट निवेदककातर्फबाट वरिष्ठ अधिवक्ता भूषणकुमार मानन्धर, गीता कोइराला, दुर्गाप्रसाद सापकोटा र रिट निवेदक ऐडीले बहस गरेका थिए।
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा बुधबार आएको भीषण बाढीपछि सरकारले बिहीबार बिहानैदेखि तटीय तथा प्रभावित क्षेत्रमा खोजी, उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्र बनाएको छ।
अर्कोतिर अमेरिकी सेनाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएको कारण खार्ग टापुमा इरानको कच्चा तेल निर्यात पाइपलाइन ‘पूर्ण रूपमा रोकिएको’ बताइएको छ। इरानी मुख्य भूमिबाट १५ समुद्री माइल (लगभग २८ किलोमिटर) टाढा अवस्थित, खार्ग टापु इरानको आर्थिक मेरुदण्ड हो। यसले सामान्यतया इरानको कच्चा तेल निर्यातको लगभग ९० प्रतिशत प्रशोधन गर्दछ।
अर्कोतिर अमेरिकी सेनाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएको कारण खार्ग टापुमा इरानको कच्चा तेल निर्यात पाइपलाइन ‘पूर्ण रूपमा रोकिएको’ बताइएको छ। इरानी मुख्य भूमिबाट १५ समुद्री माइल (लगभग २८ किलोमिटर) टाढा अवस्थित, खार्ग टापु इरानको आर्थिक मेरुदण्ड हो। यसले सामान्यतया इरानको कच्चा तेल निर्यातको लगभग ९० प्रतिशत प्रशोधन गर्दछ।